Αφροί και φυσαλίδες, ασύρτικο και λιάτικο: Τα κρασιά των γιορτών

Προτάσεις, αυθόρμητες και ανέμελες, χωρίς την αγωνία να απογειώσουμε το φαγητό με το κρασί. Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

Δημήτρης Κούμανης | 24.12.2024

ΑΠΟ ΠΑΡΑΤΕΤΑΜΕΝΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ, στην καρδιά των γιορτών, με όλα τα παρελκόμενα: χιλιάδες λαμπιόνια, αμέτρητα μηνύματα αγάπης και ισχυρές δόσεις αισθητικής υπερβολής. Όμως, αν κάτι βαθύτερο υπάρχει, αυτό είναι το αντάμωμα με πρόσωπα που σπάνια συναντάμε. Συχνά βασανιστικό −ιδίως αν πρόκειται για συγγενείς−, όμως αν ξαφνικά έλειπαν από τη ζωή μας αυτές οι συναθροίσεις, ίσως αναδυόταν ένα δυσαναπλήρωτο κενό.

Ας είμαστε επιεικείς με τα «πρέπει» της ζωής, κι αυτά χρειάζονται πού και πού. Το θέμα είναι να αποκτήσουμε την ικανότητα να μεταμορφώνουμε στιγμές ανιαρές σε ξεχωριστές. Το γιορτινό τραπέζι είναι μιας πρώτης τάξης ευκαιρία να αφεθούμε στην απόλαυση, χωρίς ενοχές. Αναπόσπαστο στοιχείο αυτού το κρασί, με τσουγκρίσματα και χαμόγελα!

Ακολουθούν κάποιες αυθόρμητες και ανέμελες προτάσεις. Διαβάστε και επιλέξτε απενοχοποιημένα το κρασί που σας ταιριάζει.

Στο μέτωπο του εισερχόμενου τουρισμού που απορροφά κάθε χρόνο μεγάλο μέρος της εγχώριας παραγωγής κρασιού οι δείκτες δεν είναι οι αναμενόμενοι. Οι αφίξεις είναι υψηλότερες από το ’22, όμως η κατά κεφαλή δαπάνη φαίνεται ότι είναι μειωμένη.

Οινοποιείο Βερβαινιώτη / Μοσχοφίλερο / 2023

Αδύνατο να γιορτάσουμε χωρίς αφρό και φυσαλίδες. Μια πρώτη γνωριμία με αυτή την κατηγορία κρασιών αποτελούν τα pét-nat (pétillant naturel), μέθοδος κατά την οποία το κρασί εμφιαλώνεται πριν ολοκληρωθεί η αρχική ζύμωση. Καθώς οι γηγενείς ζύμες μετατρέπουν τη ζάχαρη από τον χυμό του σταφυλιού σε οινόπνευμα, φυσαλίδες αναπτύσσονται φυσικά και παραμένουν εγκλωβισμένες μέσα στο μπουκάλι. Από το ψυχρό κλίμα της Μαντινείας, σε υψόμετρο 700 μέτρων, πρώτη, πειραματική εμφιάλωση ενός pét-nat από Μοσχοφίλερο. Έντονα αρώματα αχλαδιού, λευκών λουλουδιών, με διακριτικές νότες brioche. Ξηρό, με μέτρια οξύτητα και επίγευση πράσινου μήλου. Νιώστε τις φυσαλίδες να χορεύουν στη γλώσσα σας, αφεθείτε στην απόλαυση και γιορτάστε.

Ο Ευθύμης σπούδασε οινολογία και στη συνέχεια εργάστηκε σε κορυφαίους παραγωγούς της Γερμανίας. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα ανέλαβε τον οικογενειακό βιολογικό αμπελώνα, τον οποίο μετατρέπει σταδιακά σε βιοδυναμικό, με μέντορα τον καθηγητή Georg Meissner. Τα κρασιά που παράγει έχουν χαρακτήρα και αξίζει να τα δοκιμάσετε.

Κτήμα Γκλίναβος / Ντεμπίνα – Μπεκάρι / 2021

Αν, πάλι, προτιμάτε λίγα υπολειμματικά σάκχαρα, δοκιμάστε το ροζέ ημιαφρώδες και ημίξηρο από τη Ζίτσα Ιωαννίνων, περιοχή με παράδοση στο είδος. Έχει εκφραστικό και περίπλοκο αρωματικό χαρακτήρα, από τις γηγενείς ποικιλίες Ντεμπίνα και Μπεκάρι. Η πρώτη ζύμωση χαρίζει στο κρασί όγκο και άρωμα, ενώ η δεύτερη ζύμωση γίνεται σε κλειστά δοχεία και έτσι αποκτά φυσικό ανθρακικό. Πλούσια γεύση, με απαλό σώμα και άφθονες δροσερές φυσαλίδες που αναδεικνύουν αρώματα ώριμου σταφυλιού, με πικάντικες νότες και παιχνιδιάρικη επίγευση. Ένας έρωτας γεννιέται, με βασιλόπιτα ή κλασικό panettone.

Diot-Legras / Chardonnay – Pinot Noir / 2012

Αν αναζητάτε την επιτομή των αφρωδών, τότε η λέξη είναι σαμπάνια. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι η Madame de Pompadour −επίσημη ερωμένη του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΕ΄− είπε «η σαμπάνια είναι το μόνο κρασί που διατηρεί μια γυναίκα όμορφη αφού την πιει» και η αλήθεια είναι ότι στη δίνη της υπερβολής των γιορτών αξίζει μια φιάλη για να γιορτάσετε με τους αγαπημένους σας. Όμως το πιο εμπορικό οινικό προϊόν, εκτός από από ευχαρίστηση, κρύβει και παγίδες. Προτείνουμε, αντί των δημοφιλών ινσταγκραμικών ετικετών, που ανήκουν σε μεγάλους ομίλους και περισσότερο τη φήμη τους θα πληρώσετε παρά το περιεχόμενο, να αναζητήσετε ανεξάρτητους οίκους, που παράγουν σαμπάνιες άριστης ποιότητας και συνήθως ξεκινούν από λογικές τιμές. Μια τέτοια περίπτωση, ο αμπελουργός Benoît Diot, που κατέχει λίγα στρέμματα Grand Cru Chardonnay στην Cramant, σε ένα από τα τέσσερα χωριά της Côte des Blancs. Περιοχή γνωστή και ιδιαίτερα αγαπητή στους ευδαίμονες, για τις σαμπάνιες με ένταση, νεύρο και ντελικάτα αρώματα. Απαλό σομόν χρώμα, έχει λεπτό και επίμονο αφρισμό, διακριτικά αρώματα μικρών κόκκινων φρούτων, με κρεμώδες φινίρισμα. Σαγηνευτικά κομψή, θα σας γοητεύσει ο φινετσάτος χαρακτήρας της. 

Οινοποιείο Navitas / Ασύρτικο / 2022

Στη σκιά του Ολύμπου, στο Λιτόχωρο, βρίσκονται 160 στρέμματα αμπέλια βιολογικής καλλιέργειας, της δυναμικής ομάδας του Navitas. Η κυκλαδική ποικιλία Ασύρτικο «ξεδιπλώνει» μοναδικό χαρακτήρα στο ψυχρό κλίμα της Πιερίας, με χαμηλή στρεμματική απόδοση, ζύμωση με γηγενείς ζύμες, περιοδική ανάδευση (batonnage) και εξάμηνη παραμονή σε φίνες οινολάσπες συνδυαστικά σε ανοξείδωτη δεξαμενή και πήλινο αμφορέα. Απαλό λεμονί χρώμα, μέτρια αρωματική ένταση με λεμονανθό, πράσινο τσάι και νότες τσακμακόπετρας. Βοτανικότητα στο στόμα με κυρίαρχη τη μέντα και το γκρέιπφρουτ να ακολουθεί. Μέτριο σώμα, ντελικάτη οξύτητα που δίνει νεύρο και δροσιστική επίγευση με νότες αλατότητας. Φίνο ελληνικό λευκό, με κοσμοπολίτικο προσανατολισμό.

Κτήμα Βογιατζή / Τσαπουρνάκος / 2023

Έχουμε αναφερθεί επανειλημμένα στη σημασία των ροζέ κρασιών, σε ό,τι αφορά την αρμονία τους με τη μεσογειακή κουζίνα. Αν αναζητάτε ένα κρασί πασπαρτού, για τα πληθωρικά γιορτινά τραπέζια, τολμήστε τη ροζέ πρόταση του αγαπημένου «βασιλιά βατράχου». Η ποικιλία αμπέλου Τσαπουρνάκος συναντάται στο Βελβεντό Κοζάνης από τις αρχές του 20ού αιώνα. Μετά από γενετική ταυτοποίηση, αποδείχτηκε κλώνος του Cabernet Franc. Η διάσωση και ανάδειξή της ανήκει στον δρ. Γιάννη Βογιατζή. Χρώμα ανοιχτό τριανταφυλλί, με αρώματα φράουλας και κερασιού, με βοτανικές νότες. Μέτριο σώμα, με ισορροπημένη οξύτητα και δροσιστική επίγευση, που τονίζει τον χαρακτήρα της ποικιλίας.

Οινοποιείο Δαλαμάρα / Ξινόμαυρο – Merlot / 2023

Ο Κωστής Δαλαμάρας προέρχεται από μια οικογένεια με βαθιά οινική παράδοση και είναι ένας από τους πιο χαρισματικούς Έλληνες αμπελουργούς. Από τα σπουδαία αμπελοτόπια της Νάουσας, ο Κωστής προτείνει ένα ερυθρό γεμάτο φρεσκάδα, που συνδυάζει τη στιβαρότητα του πολυδύναμου Ξινόμαυρου (κατά 80%) με τη φυτικότητα του Merlot. Ευχάριστο, ισορροπημένο και γενναιόδωρο, ο Αγέχορος στην αρχαιότητα ήταν αυτός που ηγούνταν του χορού και κάπως έτσι αυτό το κρασί δημιουργήθηκε για να μας «ξεσηκώνει». Επιπλέον, έχει άριστη σχέση ποιότητας/τιμής, γεγονός που το καθιστά αναπόσπαστο στοιχείο εορταστικών οινοποσιών.

Domaine Rousset-Peyreguey / Semillon – Sauvignon Blanc – Muscadelle / 2015

Στο άκουσμα της λέξης Bordeaux, το μυαλό ενός οινόφιλου αμέσως ταξιδεύει σε εμβληματικά ερυθρά, αξιοσημείωτα λευκά και τα κορυφαία επιδόρπια κρασιά του πλανήτη, τα περιβόητα Sauternes. Εκεί, δίπλα στο μυθικό Château d’Yquem, βρίσκονται τα αμπέλια του Domaine Rousset-Peyreguey, ενός κτήματος που ακολουθεί βιοδυναμικές πρακτικές στο αμπέλι και ελάχιστες παρεμβάσεις στο οινοποιείο. Και αντί για κρασιά που προοριζόντουσαν για τσάρους, αυτοκράτορες και βασιλιάδες (περασμένα μεγαλεία), όπως έκαναν ιστορικά τα châteaux της περιοχής, παράγει ένα ξηρό κρασί τύπου vin de voile, που προκύπτει από παρατεταμένη ωρίμανση, δημιουργώντας ένα λεπτό στρώμα ζυμών, παρόμοια με την παραγωγή των κρασιών του Jura, στην ανατολική Γαλλία. Η τεχνική αυτή δημιουργεί ελεγχόμενη οξείδωση, εμποδίζοντας το κρασί να γίνει ξίδι, συμβάλλοντας στα πολύπλοκα αρωματικά και γευστικά χαρακτηριστικά του, με ξηρούς καρπούς, αποξηραμένα φρούτα και μπαχαρικά να πρωταγωνιστούν. «Υπαίτιος» για αυτή την «ανατροπή» της βαριάς παράδοσης, ένας bohème οινοποιός που ονομάζεται Alain Déjean. Ανήσυχο πνεύμα, που συνδυάζει τη φιλοσοφία και την αρχαία ελληνική επιστήμη με την αγάπη του για τη φύση. Φτιάξτε ένα πλατό με διαφορετικού χαρακτήρα και έντασης γραβιέρες (οπωσδήποτε comté) και θα λατρέψετε το Chromos.

Οινοποιείο Αμπελουργείν / Λιάτικο / 2023

Από τα γαλλικά σαλόνια στα κρητικά αλώνια και επίλογος με ένα απίθανο επιδόρπιο κρασί. Εξαιρετικής ποιότητας σταφύλια από τον ορεινό όγκο του Λασιθίου, σε υψόμετρο 800μ., μακριά από ατμοσφαιρικούς ρύπους και χημικές υδάτινες μολύνσεις. Ένα επιδόρπιο κρασί, από τον τόπο απ’ τον οποίο προέρχεται η πολυδύναμη ποικιλία Λιάτικο, που ευωδιάζει αποξηραμένη σταφίδα, καβουρδισμένο καφέ και κακάο, με τονισμένη οξύτητα. Όπως δηλώνουν οι δημιουργοί του, «είναι εμπνευσμένο από τη φύση, ορίζεται από αγνότητα, φιλοτεχνημένο με ποιότητα». Ώρα για τραγανά μελομακάρονα στο τραπέζι.

Ευχές από καρδιάς, για να έπονται τα καλύτερα της ζωής.